جعل اسناد و مدارک از جرم های اصلی محسوب می شود که باعث عدم اطمینان عموم مردم و برهم زدن نظم اجتماعی و اختلال در جامعه است.

باتوجه به اهمیتی که این موضوع در اعتمادسازی مردم و نظم اقتصادی کشور دارد و با توجه به افزایش جرم جعل و سایر جرائمی که به واسطه این جرم انجام می شود نقش اساسی اسناد و مدارک در ارتباطات و تبادلات تجاری داخلی و خارجی اهمیت این موضوع مشخص می شود.

با ثبت اسناد و در دست داشتن مدارک زیانی که به اموال افراد و تشویش نظم عمومی و اقتصادی اتفاق می افتد تا حد قابل زیادی کاهش می یابد.

انواع سند چند نوع است: سند در وجه حامل، سند رسمی و سند عادی.

انواع جعل نیز به این صورت است: خراشیدن یا تراشیدن، قلم بردن، الحاق به سند، محو، اثبات یا سیاه کردن، دست بردن در تاریخ سند، الصاق، به کار بردن مهر دیگری از انواع جعل اسناد به حساب می آید.

در قانون کیفری ایران جعل اسناد به دو صورت توضیح داده شده است:

جعل مادی که به تغییرات ظاهری سند با استفاده از روش هایی مثل خراش دادن، برش یا تراش گفته می شود. این نوع از جعل در اناد و مدارک مشهود و مشخص است و به طور محسوس دیده می شود. تشخیص جعل مادی با ارجاع به کارشناس قابل شناسایی است و در برخی موارد با کمی دقت هم می توان متوجه شد.

جعل معنوی به تغییر مفاد اسناد اشاره دارد به طوری که در قلب متن و بدون تغییر مادی این اتفاق میافتد و تشخیص این مورد و احراز آن بسیار سخت می باشد.

روش های تشخیص جعل به این صورت می باشد: روش فیزیکی، روش شیمیائی، روش گرافولوژی.

مجازات جرم جعل در قوانین مجازات اسلامی: مجازات هایی برای جاعلان در نظر گرفته شده است که شامل جریمه نقدی و زندان می شود.

از مشکلات جعل سند می توان به ضرر مادی و معنوی و همین طور ضرر اجتماعی اشاره کرد.

راهکار پیشگیری از جعل اسناد این است که: گزارش ها و خروجی های نرم افزار به لحاظ امنیت و اهمیت دسته بندی شوند. مهرهای مورد استفاده و امضا از درجه اهمیت بالایی برخوردار است به نحوی که در دسترس افراد و ارباب رجوع قرار ندهید و هرگز برگه سفید را مهر و امضا نکنید. مهر و امضا صحیح همکاران و مدیرعامل را بشناسید. از امضاهای مختلف برای امورات متفاوت استفاده کنید امضای برگه های مهم با امضایی که در دسترس عموم قرار می گیرد می تواند یکی نباشد. امضای خود را کدگذاری کنید به طوری که امضای کدمند شده شما متمایز از سایر امضاها باشد. رفت و آمد افراد را در محل های مهم شرکت مانند دبیرخانه، بایگانی، اتاق های خدمات کامپیوتری به شدت کنترل نمایید. گردش نامه در ادارات توسط ارباب رجوع انجام نشود و توسط نرم افزار و اتوماسیون یکپارچه انجام شود. صحت نامه های دریافتی از طریق تلفنی یا مکتوب تائید شود. آرم سازمان در برگه ها و مدت اعتبار و ایجاد وجه تمایز. نگه داری برگه ها و فرم ها در محلی امن. امضا نکردن به جای دیگری تحت هیچ شرایطی. استفاده از هولوگرام برای گزارشات و خروجی های بسیار مهم. مقایسه گزارشات چاپی با گزارشات سیستمی.

در نتیجه اینکه می توان از تجهیزات نوین و امکاناتی که موجب بالا رفتن سطح نظارت ها می شود استفاده تا از جعل اسناد ممانعت به عمل آورد و در ضمن اینکه مدیران عامل شرایطی را برای رمزگذاری در شرکت های خود برای حفظ اسرار و جلوگیری از جعل به وجود آورند.